Birçok evde günün en yorucu saati, çocuğun yatma vaktidir. Pijamalar giyilir, dişler fırçalanır, ışık kapanır ve tam o anda yeni istekler başlar: Bir bardak su, bir masal daha, tuvalet, "korkuyorum", "bir şey söyleyeceğim"... Ebeveynin sabrı tükenir, ses yükselir, çocuk ağlar ve herkes gergin bir şekilde uykuya dalar.
Uykuya direncin arkasında ne var?
Çocuk için uyumak, sevdiklerinden ayrılmak demektir. Gün boyunca kreşte, okulda ya da bakıcıyla geçirdiği saatlerin ardından akşam, anne babasıyla birlikte olabildiği tek zamandır. Yatma saatini uzatmak, çoğu zaman bu birlikteliği biraz daha sürdürme isteğidir. Bunun yanında aşırı yorgunluk, akşam saatlerinde ekran kullanımı, gün içinde yaşanan heyecan ya da kaygı da uykuya geçişi zorlaştırır.
Rutin, çocuğun pusulasıdır
Çocuklar bir sonra ne olacağını bildiklerinde kendilerini güvende hisseder. Her akşam aynı sırayla ilerleyen kısa bir rutin, örneğin banyo, pijama, diş, bir kitap ve iyi geceler, beynin "artık uyku zamanı" mesajını almasını kolaylaştırır. Bu rutinin resimli bir çizelgesini birlikte hazırlamak, özellikle küçük çocuklarda pazarlığı azaltır.
Ailelere öneriler
Ekranı yatmadan en az bir saat önce kapatın. Parlak ışık ve hızlı içerik, çocuğun bedenini uyanık tutar.
Akşamı yoğun bir "birlikte zaman" ile doldurun. Yatmadan önce on beş dakikalık gerçek ilgi, gece yarısı gelen "bir şey daha" isteklerini azaltır.
Seçim hakkı verin, ama sınırın içinde. "Hangi pijamayı giymek istersin?", "Bu akşam hangi kitabı okuyalım?" gibi sorular, çocuğa kontrol duygusu verir; yatma saatinin kendisi ise pazarlık konusu olmaz.
Korkuları ciddiye alın. Karanlıktan ya da yalnız kalmaktan korkan bir çocuğa "korkacak bir şey yok" demek yetmez. Küçük bir gece lambası, sevdiği bir oyuncak ya da "beş dakika sonra kapına bakacağım" sözü ve bu sözün tutulması güven verir.
Sakin ve tekrarlı olun. Çocuk tekrar tekrar yataktan kalkıyorsa, uzun konuşmalar yerine aynı kısa cümleyle ve sakin bir tavırla yatağına geri götürün.
Ne zaman destek almalı?
Uyku sorunları uzun süredir devam ediyor, çocuk gece sık sık ağlayarak uyanıyor, kâbuslar yoğunlaştıysa ya da gün içinde belirgin bir yorgunluk ve huzursuzluk görülüyorsa önce çocuk doktoruyla, gerekirse bir çocuk psikoloğuyla görüşmek faydalı olur.
İyi bir uyku, gün içinde kurulan güvenli bağın akşamki karşılığıdır.