10 Kasım 1938… Denizli’de O Sabah Neler Yaşandı?
Yazar: Engin Öz
Bir düşünün…
Bugünkü Denizli’nin kalabalık caddeleri, yüksek binaları, fabrikaları ve yoğun trafiği henüz yok. Dar sokaklar, tek katlı evler, küçük esnaf dükkânları ve birbirini tanıyan insanlar var.
Yıl 1938…
Saatler 09.05’i gösterdiğinde Türkiye, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ölüm haberiyle sarsılıyor.
Peki, o gün Denizli’de neler yaşandı?
[FOTOĞRAF 1 – 1930’lu yıllarda eski Denizli]

Atatürk’ün ziyaret ettiği Denizli
Atatürk, Denizli’yi 1930 ve 1931 yıllarında ziyaret etti. Özellikle 4 Şubat 1931’deki ziyaretinde Denizlililer kendisini büyük bir sevgi ve heyecanla karşıladı. Tren istasyonunda toplanan vatandaşlar, Cumhuriyet’in kurucusunu görebilmek için bekliyordu.
[FOTOĞRAF 2 – Atatürk’ün 1931 Denizli ziyareti]

O gün Atatürk’ü karşılamak için istasyona gelen insanların bir kısmı, belki de yedi yıl sonra aynı büyük insanın ölüm haberini gözyaşlarıyla dinleyecekti.
Acı haber Denizli’nin ilçelerine kadar yayıldı
10 Kasım 1938 sabahı gelen haber, Anadolu’nun dört bir yanında derin bir üzüntü yarattı.
Denizli’nin Çal ilçesinde çekilen ve yıllar sonra gün yüzüne çıkan bir fotoğraf, o günün acısını bugünlere taşıyor. Fotoğrafta, Atatürk’ün ölüm haberini alan vatandaşlar Çınarlı Kahve önünde bir araya gelmiş durumda.
[FOTOĞRAF 3 – 10 Kasım 1938’de Çal’da Çınarlı Kahve önünde toplanan vatandaşlar]

Bu fotoğraf bize tarihin yalnızca kitaplarda ve belgelerde yaşamadığını gösteriyor. O gün Çal’da bir araya gelen insanların yüzlerinde, bir milletin ortak acısı var.
[FOTOĞRAF 4 – 11 Kasım 1938 tarihli gazete manşeti: “Babamızı Kaybettik”]

Atatürk’ü anmak, emanetine sahip çıkmaktır
Aradan 88 yıl geçti. Denizli büyüdü, gelişti; sanayisiyle, tarımıyla ve ticaretiyle önemli bir şehir hâline geldi. Ancak değişmeyen bir şey var: Cumhuriyet’e ve Atatürk’e duyulan bağlılık.
Bugün yalnızca bir lideri kaybettiğimiz günü anmıyoruz. Bağımsızlığı, Cumhuriyet’i, çağdaşlaşmayı ve millet egemenliğini bize emanet eden büyük bir önderi hatırlıyoruz.
Şimdi kendimize şu soruyu soralım:
Atatürk bugün Denizli’ye gelseydi, bu şehri nasıl bulurdu?
Onun gösterdiği hedeflere ne kadar yaklaşabildik? Gençlerimize ve çocuklarımıza nasıl bir gelecek hazırlıyoruz?
Atatürk’ü anmak, yalnızca 10 Kasım’da saygı duruşunda bulunmak değildir. Onun fikirlerini yaşatmak, Cumhuriyet’in değerlerine sahip çıkmak ve ülkemizi daha ileriye taşımak için çalışmaktır.
10 Kasım 1938’de Denizli’de de yürekler sustu, gözler doldu. Aradan yıllar geçse de o büyük acı ve Atatürk’e duyulan sevgi unutulmadı.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve Cumhuriyetimizin kuruluşunda emeği geçenleri saygı, minnet ve özlemle anıyorum.
Engin Öz