Kaplumbağaya Çene Protezi Taktılar

AKUT ekipleri tarafından yaralı bulunarak DEKAMER’e getirilen ve “AKUT3” adı verilen caretta carettaya, Dünyada ve Türkiye’de ilk defa cerrahi operasyonla 3D Çene Protezi takıldı.

Dalyan-İztuzu’nda faaliyet gösteren Pamukkale Üniversitesi Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’nde (DEKAMER), Dünyada ve Türkiye’de ilk kez uygulanan bir cerrahi operasyon gerçekleştirildi. AKUT ekipleri tarafından geçen yıl Temmuz ayında bulunan yaralı kaplumbağa merkeze getirildi. Ekibin merkeze ulaştırdığı üçüncü kaplumbağa olması nedeniyle “Akut-3” adı verilen iribaş deniz kaplumbağasının (Caretta caretta), çenesinin büyük oranda parçalandığı görüldü. Konuyla ilgili açıklama yapan  Merkez Müdürü Prof. Dr. Yakup Kaska, “Bu vakada hayvanın kendi başına beslenmesi gibi bir ihtimal söz konusu değil. Acıpayam Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Doğan Sözbilen ile uygulanabilecek alternatif tedaviler ve yeni teknolojiler hakkında konuşurken gelecek vaat eden 3D teknolojisinin işe yarayabileceği konusu gündeme geldi. Bu yeni teknoloji Akut-3’ün ait olduğu denizlere özgürce geri dönebilmesi ve bundan sonraki benzeri yaralanmalarda çözüm olabilmesi açısından bir fırsat olabilirdi. Görüşmeler sonucunda deniz kaplumbağalarında dünyada ilk defa uygulanacak bir yöntemin adımlarını atmaya başladık. BTechInnovation’dan Kuntay Aktaş ve Murat Eğri ile başlayan görüşmelerin ardından çalışmanın uygulanabilirliği, maliyeti, sponsorluk destekleri gibi birçok konu konuşuldu ve en sonunda bu çalışmanın yapılabileceğine karar verdik.   REHABİLİTASYON AŞAMASI BAŞLAYACAK Uzun uğraşlar sonucu hazırlanan protez, uçak kargo ile DEKAMER’e getirildi. Caretta caretta’ya çene protezi ve doku flebi uygulaması için gerekli cerrahi operasyon Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı ve MKÜ Deniz Kaplumbağaları İlk Yardım ve Tedavi Merkezi (DEKİYM) Müdürü Prof. Dr. Vet. Hek. Muhammed Enes Altuğ başkanlığında, Yrd. Doç. Dr. Vet. Hekim Cafer Tayer İşler (MKÜ, DEKİYM) Vet. Hekim Barbaros Şahin (PAU, DEKAMER), Serbest Vet. Hekim Cengiz Aslan (KAL-VET Veteriner Kliniği Ortaca/Muğla) tarafından yürütüldü. Aradan geçen yaklaşık 3 haftanın ardından halen tedavisi devam etmekte olan Akut-3, gayet sağlıklıdır. Ancak vücudun protezi kabul etmesi süreci devam etmektedir. Vücudun protezi kabul etmesinin ardından ise ikinci önemli aşama başlayacaktır. Kaplumbağanın protez çenesini fonksiyonel olarak kullanması için gerekli olan ve oldukça uzun sürmesini beklediğimiz rehabilitasyon aşaması.   Tüm bu aşamaları atlatabilirse, Akut-3’ü tekrar denizlerde görebilir ve yaban hayatında çeşitli yaralanmalar sonucunda yaşamını kaybeden, doğaya dönmesi şu an için imkansız varsayılan canlıları tekrar doğal ortamında görme şansını yakalayabiliriz” dedi. DÜNYA’DA VE TÜRKİYE’DE İLK Prof. Dr. M. Enes Altuğ, cerrahi müdahale hakkında şunları söyledi: “Diazem-propofol ve sevofluran anestezi kombinasyonu ile gerçekleştirildi. Protez uygulamalarından önce aseptik cerrahi kurallarına uygun olarak defektli çene kemiklerindeki nekrotik kısımlar uzaklaştırıldı, protez yerleştirilecek bölge cerrahi ensizyon ile hazırlandı. Titanyum Çene Protezleri alt ve üst çeneye tespit edilerek rekonstrüksiyon sağlandı. Protez ve fleb yaraları için gerekli rutin kontrol ve pansuman uygulamaları ve kan muayeneleri yapıldı. Post-operatif 18 günlük süreçteki klinik muayenelerde protez uyumu ve deri flebinin iyileşmesi ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaşılmadı ve doku reddi görülmedi.” Prof. Dr. Altuğ; İribaş deniz kaplumbağasında (Caretta caretta) Mandibula ve Maxilla Defektinin 3D Çene Protezi ile Rekonstrüksiyonu’nun başarılı bir cerrahi operasyon ile dünyada ve Türkiye’de ilk defa yapılmış olduğunu vurguladı. Operasyon ekibine Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Rıza Hakan Erbay, Doç. Dr. Habip Atalay, Yrd. Doç. Dr. Harun Reşit Güngör, Pamukkale Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi ve DEKAMER yönetim kurulu üyesi Doç. Dr. Eyüp Başkale ve Doğan Sözbilen ile Kal-Vet Veteriner Kliniğinden Vet. Hekim Gülsün Çakmakçı lojistik destek sağladı.