18 Yaş Altı Sigorta İptali Korkusu Büyüyor: Kimler Risk Altında, Kimler Güvende?

Son günlerde gündeme gelen "18 yaş altı sigorta iptali" tartışmaları milyonlarca çalışanı endişelendirdi. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, konuyla ilgili merak edilenleri açıklayarak hangi sigortalıların risk altında olduğunu anlattı.

18 Yaş Altında Sigortası Olan Herkes Etkilenmiyor Kamuoyunda oluşan yanlış algının aksine, 18 yaşından önce sigorta girişi yapılan herkes için bir iptal söz konusu değil. Uzmanlara göre, genç yaşta fabrikada, markette, restoranda, tekstil atölyesinde veya herhangi bir işverenin yanında sigortalı olarak çalışanların sigortalılık süreleri ve emeklilik hakları güvence altında bulunuyor. Tartışmanın merkezinde ise yalnızca anne veya babasına ait işyerinde sigortalı gösterilen kişiler yer alıyor. SGK'nın 2013 Genelgesi Tartışmanın Kaynağı Oldu Sorunun temelinde, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yayımladığı 2013/11 sayılı genelge bulunuyor. Genelgeye göre, 18 yaşından küçük bir çocuğun anne veya babasına ait işyerinde sigortalı sayılabilmesi için vasi katılımıyla yapılan ve mahkeme tarafından onaylanan bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerekiyor. SGK, geçmiş yıllara ait denetimlerde bu şartları taşımayan sigortalılık kayıtlarını geçersiz sayabiliyor. Bu durum ise yıllar sonra emeklilik aşamasına gelen vatandaşlar için ciddi mağduriyetlere yol açabiliyor. EYT Hakkı Kaybedilebilir Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamında bulunan kişiler için risk daha büyük. İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesinde anne veya babasının işyerinden yapılan kişilerin bu başlangıçları iptal edilirse, sigorta başlangıç tarihleri ileriye kayabiliyor. Bu durumda vatandaşlar EYT kapsamı dışında kalabiliyor ve emeklilik tarihleri yıllarca ertelenebiliyor. Emekli Olanlar da Risk Altında Risk yalnızca emeklilik bekleyenlerle sınırlı değil. Hâlihazırda emekli olmuş kişiler için de sorun yaşanabiliyor. Anne veya babasının yanında çalıştığı döneme ait prim günlerinin iptal edilmesi halinde, toplam prim gün sayısı yetersiz kalabiliyor. Böyle durumlarda emekli aylığının kesilmesi ve geçmişte ödenen maaşların geri talep edilmesi gibi sonuçlarla karşılaşılabiliyor. Yargıtay'dan Emsal Karar Yargıtay'ın son dönemde verdiği kararlar ise sigortalılar açısından umut veriyor. Yüksek mahkeme, yalnızca şekil şartlarına değil, kişinin fiilen çalışıp çalışmadığına bakılması gerektiğini vurguluyor. Mahkemeler değerlendirme yaparken; Kişinin işyerinde gerçekten çalışıp çalışmadığını, İşyerinin faaliyet durumunu, Bordro ve ücret kayıtlarını, Tanık ve çalışma arkadaşlarının ifadelerini inceleyerek karar veriyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin verdiği emsal bir kararda, annesine ait işyerinde 18 yaşından önce çalışan bir kişinin fiili çalışmasının ispatlandığı belirtilerek SGK'nın iptal işlemi hukuka aykırı bulundu. 18 Yaş Altı Sigortası Olanlar Ne Yapmalı? Uzmanlar, anne veya babasına ait işyerinde 18 yaşından önce sigortalı gösterilen vatandaşların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini kontrol etmelerini öneriyor. Olası bir inceleme veya iptal durumunda ise yargı yolunun açık olduğu, fiili çalışmanın belgeler ve tanıklarla ispatlanması halinde mahkemelerin sigortalı lehine karar verebildiği belirtiliyor. Hak kaybı yaşanmaması için uzman hukukçulardan destek alınması ve gerekli durumlarda dava açılması tavsiye ediliyor.